profilatyka-logopedyczna-w-przedszkolu

 „Mowa otwiera drzwi, które wcześniej

były przed dzieckiem zamknięte”

Barry. J. Wadsworth

 

          Świadomość społeczna nabywania prawidłowej wymowy jest coraz większa. Wady wymowy, które nie zostaną zredukowane do lat 6 często w momencie rozpoczęcia nauki stają się przyczyną zniechęcenia do obowiązku szkolnego. Rodzi to w dziecku nieśmiałość, lęk, zamykanie się w sobie z powodu braku sukcesów w nauce. Problem ten jest trudno wyeliminować w późniejszych latach edukacji, a negatywny stosunek do szkoły najczęściej pozostaje w psychice dziecka. Poprawne czytanie i pisanie jest uzależnione od właściwej realizacji każdej głoski. W okresie do lat 6 dziecko powinno mieć już opanowaną prawidłową wymowę. Należy zwracać uwagę na prawidłowe wypowiadanie słów przez dziecko, a z nieprawidłowościami zgłaszać się do logopedy. Poprzez systematyczne ćwiczenia u logopedy i zlikwidowanie wady wymowy dajemy dziecku szansę na właściwe funkcjonowanie w środowisku.  Z powyższych względów Rodzice powinni angażować się w proces terapii i razem z dzieckiem powtarzać codziennie zadany materiał w domu.

       Zaproście dziecko do zabawy mającej na celu wspomóc wyraźną artykulację. Ćwiczenia te mogą polegać na wspólnym wymawianiu razem z dzieckiem głosek, sylab,wyrazów. Zwracajcie  uwagę na wyraźne, poprawne wypowiadanie słów bez zmiękczeń, czy innych zniekształceń. Jako Rodzice wymawiajcie wyraz powoli, nie spiesząc się tak aby dziecko mogło wziąć z Was przykład i prawidłowo go powtórzyć. Szczególnie ważne jest, aby dziecko szeroko otwierało usta do artykulacji samogłosek: a, e, o, ą, ę.

            Ważne są ćwiczenia usprawniające narządy mowy, które polegają na usprawnieniu mięśni artykulacyjnych. Do wspólnej zabawy należy wykorzystać domowe lusterko. Dziecko ma wtedy możliwość obserwacji czy udało mu się prawidłowo wykonać zadanie i nauczyć się samokontroli mowy własnej.

            O tym jak ważna jest w dorosłym życiu wyraźna wymowa nie muszę Państwa przekonywać. Ćwiczenia te będą owocować w przyszłości swobodą w posługiwaniu się mową.

Na każdym etapie ćwiczeń proponowane jest wykorzystywanie form zabawowych.

Mają one zapewnić odpowiedni klimat emocjonalny, atmosferę radości, satysfakcji i sukcesu, dzięki czemu dzieci będą bawić się chętniej i skuteczniej

Poniżej proponuję kilka ćwiczeń, które na pewno przydadzą się w trakcie zabaw profilaktycznych:

 

Ćwiczenia słuchowe:

 

  1. Rozróżnianie i naśladowanie głosów zwierząt: kota, psa, krowy, kury, koguta, kaczki, gęsi itp.
  2. Rozróżnianie odgłosów pojazdów: samochodu, pociągu, motoru, traktora itp.
  3. Rozpoznawanie po dźwięku różnych urządzeń domowych, np. odkurzacz, mikser, suszarka, pralka itp.
  4. „ Zgadnij, co wydało dźwięk?” – uderzanie pałeczką w szkło, fajans, metal, kamień, drewno itp. Toczenie różnych przedmiotów po podłodze / np. piłki, kasztana, kamienia/, rozpoznawanie odgłosu przez dzieci.
  5. Szukanie ukrytego zegarka, radia, dzwoniącego budzika.
  6. Rozróżnianie mowy prawidłowej od nieprawidłowej np. safa czy  szafa ?
  7.  Wyróżnianie wyrazów w zdaniu. ( stawiamy tyle klocków, rysujemy tyle kółeczek, klaszczemy tyle razy ile słów słyszy dziecko w wypowiadanym zdaniu).
  8. Dzielenie na sylaby imion dzieci / na początku łatwych/.

 

Ćwiczenia oddechowe:

 

  •  Chuchanie na zmarznięte ręce.
  •  Nadmuchiwanie balonika.
  •  Naśladowanie syreny – „ eu-eu- eu”, „ au-au-au” – na jednym wydechu.
  •  Dmuchanie na piórko, aby nie spadło.
  •  Dmuchanie na piłeczkę pingpongową, wyścigi piłeczek.
  •  Dmuchanie na kulkę z waty, na wiatraczek.
  •  Chłodzenie „ gorącej zupy” – dmuchanie ciągłym strumieniem.
  •  Liczenie na jednym wydechu.

 

Ćwiczenia motoryki narządów artykulacyjnych

 

Ćwiczenia warg:

 

  • Masaż warg zębami ( górnymi dolnej wargi i odwrotnie).
  • Wymowa samogłosek w parach: a-i, a-u, i-a, u-o, o-i, u-i, a-o, e-o itp.
  • Wysuwanie warg w „ ryjek”, cofanie w „ uśmiech”.
  • Zbliżanie do siebie kącików ust – wymawianie „ uuu”.
  • Naprzemienne wymawianie „ i – u”.
  • Cmokanie, parskanie / wprawianie warg w drganie/

 

Ćwiczenia języka:

 

  • Ruchy koliste języka w prawo i w lewo na zewnątrz jamy ustnej.
  • Oblizywanie zębów po wewnętrznej i zewnętrznej powierzchni dziąseł pod wargami. Usta zamknięte
  • „ Głaskanie podniebienia” czubkiem języka, jama ustna szeroko otwarta.
  • Dotykanie językiem do nosa, do brody, w stronę ucha lewego i prawego.
  • Oblizywanie dolnej i górnej wargi przy ustach szeroko otwartych / krążenie językiem/.
  • Wysuwanie języka w przód i cofanie w głąb jamy ustnej.
  • Kląskanie językiem.
  • Dotykanie czubkiem języka na zmianę do górnych i dolnych zębów, przy maksymalnym otwarciu ust / żuchwa opuszczona/.

 

Ćwiczenia policzków:

 

  • Nadymanie policzków – „ gruby miś”.
  • Naprzemiennie „ gruby miś” – „ chudy zajączek”.
  • Nabieranie powietrza w usta, przesuwanie powietrza z jednego policzka do drugiego na zmianę.
  • Wciąganie policzków – „ chudy zajączek”
  • Nabieranie powietrza w usta i zatrzymanie w jamie ustnej, krążenie tym powietrzem,   powolne wypuszczanie powietrza.

 

Zasady współpracy rodziców z logopedą

Jeżeli u dziecka stwierdzono wadę wymowy i uczęszcza ono na terapię logopedyczną, rodzice powinni pamiętać o tym, że terapia ta ma miejsce nie tylko podczas zajęć logopedycznych. Skuteczność terapii ściśle uzależniona jest od współpracy rodziców z logopedą. I tylko wówczas, gdy współpraca ta ma rzeczywiście miejsce – terapia przynosi rezultaty.

 

Wskazówka dla rodziców dzieci uczęszczających na terapię logopedyczną:

 

  • nawiązanie kontaktu z logopedą w celu uzyskania informacji o stanie mowy dziecka
  • i otrzymania informacji na temat pracy z dzieckiem w domu,
  • utrwalanie z dzieckiem materiału ćwiczeniowego,
  • codzienne prowadzenie ćwiczeń z dzieckiem przed lustrem,
  • prowadzenie ćwiczeń domowych w atmosferze spokoju, zrozumienia trudności dziecka (pośpiech i nerwowość utrudniają przyswajanie materiału),
  • chwalenie dziecka nawet za minimalne osiągnięcia, co znacznie mobilizuje do wysiłku,

Tylko wtedy, gdy dziecko systematycznie uczęszcza na zajęcia, rodzice prowadzą z dzieckiem ćwiczenia, stosując się do wyżej zawartych zaleceń, można liczyć na efekty terapii logopedycznej.

                                                                                              Logopeda  Anna Kurdziel